Dokter in Ghana, onder deze titel schrijft Karel Bijlsma uit Schaijk over zijn verblijf in het Afrikaanse land. Met zijn vrouw Marieke is hij na zijn pensionering in een ziekenhuis in Battor gaan werken.

Complimenten

Terug van een langer verblijf in Nederland is er veel reden voor optimisme. . . . vooral voor Mariek. Zij heeft al die jaren in Battor op de operatiekamers gewerkt en is terugkijkend veel veranderd. Zij reorganiseerde het chirurgisch en gynaecologisch instrumentarium en realiseerde de uitbouw van het OK-complex. Door dit laatste werd een veel efficiënter gebruik van de ruimtes mogelijk en kon de ruimte, die als verkoeverkamer was bedoeld, eindelijk daarvoor gebruikt worden. Veel meer voldoening is er voor haar gelegen in het feit, dat er geleidelijk aan ook verandering is gekomen in de werkwijze (houding?) van de medewerkers van de operatieafdeling. Was het vroeger zo dat daags voor we terug zouden komen de hele OK-ploeg driftig bezig was om alles schoon te maken (want „morgen komt Mariek terug”), nu wordt de boel stelselmatig bijgehouden. Verder zijn er veel kleine stapjes geweest, die bij elkaar opgeteld er toe hebben geleid, dat Mariek vindt, dat ze eigenlijk niet meer nodig is: het marcheert prima!

In de loop van de tijd heeft ze trucjes ontwikkeld om de mensen zo ver te krijgen zonder dat ze daarbij hun gevoel van eigenwaarde verloren of het idee hadden dat het „van de blanke moest”. . . . Belangrijk was daarbij om vooral niet overhaast te werk te gaan of veel tegelijk te willen. Meestal ging het zo: Mariek stuitte op een werkwijze, die voor verandering in aanmerking kwam. Ze deed dan een voorstel aan de OK-ploeg ongeveer 2 à 3 weken voordat wij met vakantie naar Nederland zouden gaan. De verandering werd dan ingevoerd en als het nog steeds zo ging als we terugkwamen, dan was het goed. Ging het weer op de oude manier dan was het dus niet goed. Essentieel was dat Mariek er dan nooit op terugkwam. Een van de problemen waarmee je hier zit, is dat de Ghanees geen nee mag zeggen. . . . en zeker niet tegen een blanke, die nog steeds (ten onrechte) als meerdere wordt gezien. Op deze manier was dat probleem omzeild. Ze had nog een manier om het op te lossen, maar die werkte eigenlijk alleen voor de 2 stafleden, die in Nederland waren geweest. De truc was om het voorstel te doen en dan af te spreken om er 2 weken over na te denken en dan te beslissen en vooral om er bij te zeggen, dat ze een Europees antwoord (d.w.z. botweg ja of nee) zouden mogen geven. Dat was nog steeds lastig voor ze zoals blijkt uit het feit, dat ze er na 2 weken „niet over hadden na gedacht”. Steevast volgde dan een afspraak voor over 3 dagen en meestal kwam het Europees antwoord dan wel.

Toch verklaart dat niet alles. . . . er is meer en dat is misschien wel het beste door Edwin (een van de oudere OK-verpleegkundige) onder woorden gebracht toen hij tegen Mariek zei: „als jij er bent, zijn we allemaal blij en werken met plezier. Als je met vakantie bent, verheugen we ons al dagen van te voren op je terugkomst!”